Ụlọ akwụkwọ nchịkwa sayensị. ndị nnọchianya

Ụlọ akwụkwọ nchịkwa sayensị. ndị nnọchianya

FW Taylor bụ onye injinia na-arụ ọrụ nke ọma na onye njikwa, dabere na nyocha nke ọdịnaya nke ọrụ ahụ na nkọwapụta nke isi ihe ya, mepụtara ntọala usoro maka inye ọrụ, nhazi ọrụ ọrụ, wee webata ụzọ sayensị na nhọrọ, ntinye na ntinye. mkpali nke ọrụ ndị ọrụ n'ime omume.

  • nkwụsi ike zuru oke na ụkpụrụ ndị mepere emepe;

Ndị nnọchianya nke ụlọ akwụkwọ a kere ntọala sayensị nke mmepụta na njikwa ọrụ. N'afọ 1920 Sayensị nọọrọ onwe ya si na ntụzịaka sayensị a pụta: nzukọ sayensị nke ọrụ (NOT), theory of organization of production, wdg.

Ụkpụrụ nke Ụlọ Akwụkwọ Nlekọta Sayensị

Ndị okike nke ụlọ akwụkwọ nke nchịkwa sayensị sitere na eziokwu ahụ bụ na, n'iji nleba anya, nha, mgbagha na nyocha, ọ ga-ekwe omume imeziwanye ọtụtụ ọrụ ọrụ aka ma nweta mmejuputa ha nke ọma.

Ozizi ahụ gbadoro ụkwụ na nghota n'usoro ihe gbasara mmadụ, ọnọdụ ya na nzukọ ya na isi n'ọrụ ya;

N'ime onye ọrụ ahụ, Taylor na ndị na-eso ụzọ ya hụrụ naanị onye na-arụ ọrụ dị mfe na ụzọ isi kwụsị;

E mepụtara echiche ndị ụlọ akwụkwọ nke nchịkwa sayensị kwadoro ma tinye ya na njikwa nke òtù dị iche iche n'ozuzu, bụ ndị nnọchiteanya nke ụlọ akwụkwọ nchịkwa nke nchịkwa.

  • nkewa nke atụmatụ na ọrụ nhazi site na ọrụ n'onwe ya.

Ọmụmụ F. Gilbert banyere okwu gbasara ịkọwapụta ọrụ ndị ọrụ nyere mmụba okpukpu atọ na nrụpụta ọrụ.

Ndị nnọchianya nke ụlọ akwụkwọ nke nchịkwa sayensị na-etinyekarị ọrụ ha n'ihe a na-akpọ njikwa mmepụta. Ọ na-etinye aka na nkwalite arụmọrụ na ọkwa dị n'okpuru ọkwa nchịkwa, nke a na-akpọ ọkwa nchịkwa.

  • ịhọrọ ndị ọrụ kachasị mma maka ọrụ ahụ na inye ha ọzụzụ;

Ụkpụrụ G. Ford nke nhazi mmepụta ihe: nnọchi nke ọrụ ntuziaka na ọrụ igwe; nkewa kachasị nke ọrụ; ọpụrụiche; nhazi nke akụrụngwa tinyere usoro teknụzụ; mechanization nke ọrụ ụgbọ njem; usoro nhazi nke mmepụta.

Site na ọmụmụ ihe na nyocha ndị e mere, ndị na-ede akwụkwọ nke ụlọ akwụkwọ a wepụrụ ọtụtụ ụkpụrụ n'ozuzu, ụzọ na ụdị nke ịhazi mmepụta na ịkpali ọrụ nke ndị ọrụ. Ụkpụrụ bụ isi nke ụlọ akwụkwọ nchịkwa sayensị:

  • nhọrọ, ọzụzụ na ntinye nke ndị ọrụ n'ọrụ ndị ahụ ebe ha nwere ike inye nnukwu uru;

Ndị malitere ụlọ akwụkwọ nchịkwa sayensị bụ:

N'otu oge ahụ, tiori a bụ isi mgbanwe mgbanwe, n'ihi nke a maara nke ọma njikwa dị ka ngalaba nọọrọ onwe ya nke nyocha sayensị. Na nke mbụ, ndị ọkachamara na ndị ọkà mmụta hụrụ na a pụrụ iji ụzọ na ụzọ ụlọ akwụkwọ na-atụ aro ka a ga-eji mee ihe nke ọma iji nweta ihe mgbaru ọsọ nhazi.

  • oge;
  • ịnọgide na-enwe mmekọrịta enyi na enyi n'etiti ndị ọrụ na ndị njikwa.
  • akwụ ụgwọ dabere na arụmọrụ;

Ụlọ akwụkwọ nke Scientific Management (1885-1920) mechara gbanwee wee bụrụ onye a ma ama na mmalite nke narị afọ nke 20. Ejikọtara ya, nke mbụ, na aha F. Taylor, Frank na Lillian Gilbreth, G. Emerson, G. Ford.

  • nchịkọta ozi ọha mmadụ.

Onye malitere ụlọ akwụkwọ a, Taylor, tinyere ọtụtụ afọ n'ịbawanye mmepụta nke ndị ọrụ. N'ezie, ọ na-agbalị ịchọta azịza nye ajụjụ a: otu esi eme ka onye ọrụ na-arụ ọrụ dị ka igwe? Ntọala nke ụkpụrụ na ndokwa nke ụlọ akwụkwọ a mechara kpọọ "Taylorism".

O tinyere mkpa dị ukwuu n'ụdị ndu, usoro ziri ezi nke ntaramahụhụ ịdọ aka ná ntị na mkpali ọrụ. Ọrụ na usoro ya bụ isi ihe na-arụ ọrụ nke ọma. Otu isi ihe dị na usoro a bụ na a na-akwụ ndị na-emepụta ihe karịa ụgwọ ọrụ.

Lee anya na mpempe akwụkwọ na usoro ụgwọ ọrụ ego:

  • Frank na Lily Gilbert;

G. Ford, mekaniki na onye ọchụnta ego, onye nhazi nke mmepụta ụgbọ ala na USA, gara n'ihu na nkuzi Taylor wee mejuputa usoro iwu ya na omume.

  • F.W. Taylor;

Ọdịmma nke ụlọ akwụkwọ

Echiche nke njikwa sayensị bụ oge mgbanwe. Ọ fọrọ nke nta ka ọ bụrụ ozugbo ọ ghọrọ isiokwu nke mmasị n'ozuzu ya. Ọtụtụ alaka nke azụmahịa ọrụ malitere itinye nkà mmụta sayensị management ọ bụghị nanị na USA, kamakwa na England, France na mba ndị ọzọ.

  • F.Taylor: A ga-akwụ ndị ọrụ ụgwọ dịka ntinye aka ha, ya bụ. ibe. Ndị ọrụ na-emepụta ihe karịrị oke kwa ụbọchị kwesịrị ka a kwụọ ụgwọ karịa, ya bụ. ụgwọ ọrụ mpempe akwụkwọ dị iche iche;

Ntinye aka dị mkpa nke ụlọ akwụkwọ a bụ iji usoro mkpali na-eme ka ndị ọrụ nwee mmasị n'ịbawanye mmepụta na mmepụta.

  • Henry Gantt.
  • Rational nzukọ nke ọrụ - na-agụnye nnọchi nke omenala ụzọ ọrụ na a ọnụ ọgụgụ nke iwu kpụrụ na ndabere nke ọrụ analysis, na ụdi ziri ezi ọnyịnye nke ndị ọrụ na ha ọzụzụ na ezigbo ọrụ ụzọ.
  • mkpa nke mkpali ihe onwunwe ziri ezi maka ndị ọrụ ịbawanye arụpụtaghị ihe;

Ndị Gilberts ji igwefoto ihe nkiri na microchronometer mụọ ọrụ ọrụ. Mgbe ahụ, site n'enyemaka nke okpokolo agba oyi, ha nyochara ihe ndị na-arụ ọrụ, gbanwee nhazi ọrụ iji kpochapụ mmegharị na-adịghị mkpa, na-adịghị arụpụta ihe, ma chọọ ịbawanye arụmọrụ ọrụ.

Njikwa sayensị kacha metụtara ọrụ Frank na Lilia Gilbert, bụ ndị na-echekarị banyere ọmụmụ nke ọrụ anụ ahụ na usoro mmepụta ihe ma nyochaa ohere nke ịbawanye mmepụta site n'ibelata mgbalị a na-etinye na mmepụta ha.

Taylor nwere mmasị na-emeso ndị ọrụ ahụ dị ka ndị na-agụghị akwụkwọ, na-eleghara echiche na aro ha anya.

Taylor mepụtara ma mejuputa usoro mgbagwoju anya nke usoro nhazi:

  • Mkpebi nke usoro maka imekọ ihe ọnụ n'etiti onye njikwa na onye ọrụ, ya bụ, nkewa nke ndị isi na ọrụ nchịkwa.
  • usoro nke inyeghachi ndị ọrụ ọzụzụ;
  • oke nke ọrụ nchịkwa na mpaghara dị iche iche nke ọrụ ọkachamara;
  • iji nyocha sayensị na-amụ usoro ọrụ ma chọpụta ụzọ kachasị mma iji mezue ọrụ;

Ozizi ahụ tụlere ma were naanị mkpa anụ ahụ nke ndị ọrụ;

  • G. Gantt: A na-ekwe onye ọrụ ụgwọ ụgwọ ọnwa kwa izu, mana ọ bụrụ na ọ mejupụta ụkpụrụ, ọ na-enweta ego gbakwunyere ugwo dị elu n'otu nkeji mmepụta.

Nkatọ nke ụlọ akwụkwọ nke nchịkwa sayensị: usoro nhazi usoro maka njikwa: a na-ebelata nkuzi nke nchịkwa na nkuzi nke ụlọ ọrụ mmepụta ihe; Mbelata mkpali ọrụ iji nweta afọ ojuju nke mkpa mkpa nke ndị ọrụ.

Ha aghọtaghị nghọtahie, esemokwu, esemokwu n'etiti ndị mmadụ;

Ntinye aka nke ụlọ akwụkwọ nchịkwa sayensị na tiori njikwa:

Ndị na-eso Taylor bụ Frank na Lillian Gilbreth na-ekwu maka nhazi nke ọrụ ndị ọrụ, ọmụmụ nke mmegharị anụ ahụ na usoro mmepụta, na ọmụmụ nke ohere iji mụbaa mmepụta site n'ịbawanye mmepụta ọrụ. Ihe enyemaka dị mkpa maka mmepe nke usoro Taylor bụ Emerson, bụ onye mụtara ụkpụrụ ndị ọrụ na njikwa na nhazi nke mmepụta. Ford chepụtara ụkpụrụ bụ isi nke nhazi nke mmepụta ihe, maka oge mbụ kewapụrụ isi ọrụ na ọrụ ya.

  • kaadị ntụziaka;

Ọdịmma nke tiori a gụnyere ihe ndị a:

Ụkpụrụ bụ isi nke ụlọ akwụkwọ nchịkwa sayensị:

  • Mmepe nke usoro nhazi nke nzukọ.
  • inye ndị ọrụ ihe onwunwe achọrọ iji rụọ ọrụ ha nke ọma;

L. Gilbert tọrọ ntọala maka ngalaba nlekọta, nke a na-akpọ ugbu a "njikwa ndị ọrụ". Ọ tụlere ihe ndị dị ka mbanye, ntinye na ọzụzụ. Nlekọta sayensị elegharaghị ihe kpatara mmadụ anya.

Onye guzobere ụlọ akwụkwọ nke njikwa sayensị, Taylor, na-eji nleba anya, nha na nyocha, kwalitere ọtụtụ ọrụ ọrụ ntuziaka nke ndị ọrụ na, na ndabere a, nweta mmụba na nrụpụta na arụmọrụ nke ọrụ ha. Nsonaazụ nke nyocha ya mere ka ọ bụrụ ihe ndabere maka imegharị ụkpụrụ maka mmepụta na ụgwọ ọrụ nke ndị ọrụ.

Nwa akwụkwọ Taylor kacha nso bụ G. Gantt, onye na-arụ ọrụ na mmepe na ngalaba nke ụzọ ịkwụ ụgwọ ego, chịkọtara chaatị maka nhazi nhazi (Chart nke Gantt), ma nyekwa aka na mmepe nke echiche ndu. Ọrụ Gantt na-akọwa nsụhọ nke ọrụ ndu nke ihe mmadụ.

  • ụlọ ọrụ nhazi;
  • mmepe nke ụzọ kachasị mma maka mmejuputa ọrụ na-adabere na nyocha nke ọnụ ahịa oge, mmegharị, mgbalị, wdg;

mgbanwe mmekọrịta mmadụ na ibe ya

Nlekọta (mmetụta na
usoro ahụ, n'ihi na ọ na-agụnye usoro nke omume mmekọrịta. Usoro
nke ihe mmegharị na-eme n'oge ụfọdụ arụmọrụ na ole oge
nke onye ọrụ, itinye mgbalị iji nweta ihe mgbaru ọsọ nke nzukọ,
generalized ahụmahụ. nke management na American ụlọ ọrụ.

(anụ ahụ, ahụike, ụdị ndụ, iru eru, omenala, agụmakwụkwọ, wdg)

Dị ka ihe atụ, ná mmalite narị afọ nke 19, Robert
gọnarịrị na e nwere
ọnọdụ zuru ụwa ọnụ bụ́ nke malitere iji mee ka ihe ịga nke ọma dịkwuo ukwuu.

7. Mma dị elu

Otu ndị isi ndị ọrụ dị na usoro na
-abụghị ọkọlọtọ.

agụmakwụkwọ;

Frederick Taylor bụ onye nchoputa nke ụlọ akwụkwọ mbụ nke njikwa,
ihe kachasị mkpa na ọnọdụ a na ihe nwere ike ime.

5. Onye njikwa
echiche autocrat na-emekarị:

ọtụtụ ọmụmụ banyere
ịba ụba arụpụta ọrụ ha (ego, ihe ọhụrụ mmekọrịta mmadụ na ibe ya, wdg).

Ngwa nke ụkpụrụ nke usoro nhazi usoro maka njikwa -

E. Mayo

ụgwọ ọnwa maka ọrụ gị.

Ụlọ akwụkwọ nchịkwa sayensị

Usoro usoro (1920 ruo ugbu a)

òtù.

a na-akpọ ụlọ akwụkwọ neoclassical.

4.       
na ndị nchọpụta ndị ọzọ mụrụ:

ọnọdụ ọrụ, usoro mgbanwe nke ihe mkpali). Otú ọ dị, n'agbanyeghị
mmepụta) larịị nke unan, ọrịa, absenteeism bụ nnọọ elu karịa

1. Iji usoro njikwa mmekọrịta mmadụ na ibe ya

Ndị ọkà mmụta sayensị abụọ - Mary Parker Follett (1868-1933) ma
mepụta nnukwu monopolies nwere usoro nlekọta dị mgbagwoju anya.

Ngwa nke usoro usoro na njikwa emewo ka ọ dịrị ndị mmadụ mfe
ịchịkwa okwu ha na
nhazi ha ma bụrụ ndị nzukọ na-emetụta kpọmkwem. Ihe ndị a
na-enye arụpụta ọrụ n'ime ụzọ atọ:

Isi ihe dị n'ime usoro ahụ bụ na mmezu nke
ebe ọrụ ọ bụla.

Ihe dị n'ime

nhazi.

njikwa. Ọ tụgharịrị na a na-eme ka nrụpụta ọrụ dị elu
site na iji sayensị mmadụ

Ndị isi

Nke a nyere ndị njikwa ohere ịtọ ụkpụrụ

Mayo chọpụtara na ọrụ a haziri nke ọma

A. Sloan

chọrọ mgbanwe kwekọrọ na isii ndị ọzọ.

nhazi. Ụzọ kachasị dị irè n'otu ọnọdụ bụ usoro

Na bekee, aha ihe ndị a niile mejupụtara

3 . Onye ndu ga-enwe ike ime ya nke ọma
, aha a sitere na aha Gilbreth, ma ọ bụrụ na ị gụọ ya azụ. Dabere na
kwesịrị ịgụnye:

ihe, ọ bụchaghị isiokwu nke njikwa, jikọtara ya
na ịmepụta ụkpụrụ maka ụfọdụ ụdị ọrụ .

usoro azụmahịa.

Dị ka ihe atụ, Taylor ji nlezianya tụọ ọnụọgụ ígwè na coal ndị ahụ na-
arụ ọrụ.

Uru nke mkpa ewepụtara bụ otu, yabụ

Henri Fayol ,
obere oge

ihe ndị dị ka:

nsogbu na iji usoro nlekọta dị iche iche a kapịrị ọnụ maka onye ọ bụla
, ọ tụlere ọchịchọ nke mmadụ maka nkwurịta okwu mgbe nile na ndị ọrụ ibe ya na
arụmọrụ nke mmejuputa usoro;

ka ụfọdụ ọrụ na sistemụ ga-emekọrịta ihe iji nweta

2. Onye ọ bụla n'ime echiche njikwa na ụzọ nwere
njirisi, nhọrọ ọkachamara ha na ọzụzụ ọkachamara.

arụpụta ọrụ ọrụ, dị ka ndị nnọchianya nke ụlọ akwụkwọ nke nchịkwa sayensị kwenyere. Ndị agha nke bilitere na mmekọrịta n'etiti ndị mmadụ,
arụmọrụ nke otu, agadi

atụmatụ ndị a:

ọkwa site na "ala" (ihe onwunwe) ruo "elu" (ime mmụọ):

na ụlọ ọrụ;

mmemme jikọrọ ọnụ na mmekọrịta nke na-agbanwe ntinye n'ime
mmepụta. Ha nọ na-arụ ọrụ na nkwalite arụmọrụ n'ọkwa dị n'okpuru

Na mbụ "contingency obibia" - puru omume,
Technological \ teknuzu
onwe uche ka subordinates;

karịrị ikike nke otu onye. Dị ka a na-achị, onye ọ bụla

P. dupont

ntụkwasị obi n'okpuru. Mmekọrịta dị n'etiti onye ndu na ndị nọ n'okpuru
kwagara America, na-emepụta nnukwu ahịa ọrụ gụnyere


2. Mmepe nke quantitative
ụzọ na doro

na ya, n'akwụkwọ ya "General and Industrial Administration" (1923) , weere
usoro ụgwọ ọrụ maka ịba ụba arụpụta ọrụ.

Nhazi nke nzukọ a na-ahazi
nwere ọtụtụ ihe mgbaru ọsọ, mmezu nke na-achọ mmezu nke
ọrụ nke nzukọ ahụ;

ga-enye arụpụta ọrụ nke onye ọ bụla na nke mkpokọta

S. Forrester

3. Usoro nhazi usoro maka njikwa nke njikwa dum
ma bụrụ ihe kwesịrị ekwesị mgbe ị na-akwaga na nnukwu
ụlọ ọrụ ma ọ bụ ụlọ ọrụ na-emepụta ihe.

rationalization nke omume ọrụ, nkewa nke ọrụ nlekọta nke nzukọ

Ụlọ akwụkwọ nke
usoro mmadụ na ụlọ ọrụ;

ngwaahịa.

mmepe nke ụlọ akwụkwọ nke mmekọrịta mmadụ na njikwa.

utilitarian mkpa nke ndị mmadụ.

Iji na njikwa
bụ usoro dị oke mkpa maka ịga nke ọma nke nzukọ. A na-akpọ ha
ịdị n'otu nke iwu, ịdị n'otu nke onye isi, ụgwọ ọrụ, nhazi etiti,
njikwa scalar."

dabere na ohere, ọnọdụ, ọnọdụ. ọnọdụ ọnọdụ

Maka nhazi nke ụdị "X"
okwu ndị a na-ahụkarị;

usoro zuru ụwa ọnụ, nke nwere ọtụtụ ọrụ jikọrọ ọnụ:
ntaramahụhụ.

site n'ibelata ọnụ ọgụgụ nke ihe mgbaru ọsọ nke nlebara anya na
usoro kwesịrị ka a na-eduzi, na-atụnyere ìgwè ndị nwere nnukwu arụpụta ọrụ na otu ndị nwere obere ala.

nkwado teknụzụ na teknụzụ (ihe

ikike      
ịrụ ọrụ na ndị mmadụ;

Site na usoro nhazi,
mmepụta zuru oke wee kwe omume. Na n'ogo elu nke ike, ụkpụrụ a kwadoro
na-ebelata na ọrụ nke atụmatụ na njikwa.

Na-atụle njikwa dị ka

N'ihi nke a, ọ natara ọnụ ala dị ala metụtara
kama iji nlezianya na-achịkwa
nkewa nke nzukọ ahụ n'ime nkeji, nhazi ọkwa nke ndị a.

Ụlọ akwụkwọ nchịkwa oge gboo (1920-1950)

Tebụl 1. Nkeji nke mmepe nke sayensị nchịkwa

ihe na-agbanwe agbanwe nke ọnọdụ ahụ,
òtù dị iche iche n'otu ọnọdụ.

ihe na isi parameters - ọchịchọ na ụgwọ, uru.

omume na-ekwurịta okwu na ndị nọ n'okpuru, emela ihe na-ezighị ezi
na gburugburu ebe obibi, ọ dịghị otu ụzọ "kacha mma" iji jikwaa.

ihe mgbaru ọsọ
, na onye ọ bụla na-ahụ maka omume ha n'aka ndị ọchịchị dị elu.

kwubiri na nnukwu arụpụtaghị ihe bụ n'ihi mmekọrịta pụrụ iche dị n'etiti

Ndị isi ụlọ akwụkwọ na

· akụrụngwa ego;

MacGregor (1906-1964), onye mepụtara tiori nke "X" na "Y", dị ka o si dị.

òtù,
ndu,

n'etiti ndị ọrụ na ndị njikwa.

Ijikọta ụzọ na echiche nke njikwa kpọmkwem na ụlọ
akwụkwọ nchịkwa (nchịkwa).

mmepụta nke ga-ekwe omume ma kwụọ ụgwọ maka ndị gafeworo
dabere na ahịrị mgbakọ ahụ nwere akọ ma ọ bụ usoro mmegharị ahụ guzosie ike.

Ngwa nke ụkpụrụ nke usoro ụzọ bụ

Usoro ọnụọgụ (1950 ruo ugbu a)

Ịmepụta, inye na njikwa usoro nke usoro njikọ dị mkpa

Atụmatụ nke ọnọdụ

Mgbe ị na-achịkwa dịka ụkpụrụ mbụ si dị (nleba anya na
ndị ọrụ dabere na ụkpụrụ nke ịdị n'otu nke iwu.

Isi ihe dị n'etiti ọnọdụ ọnọdụ bụ ọnọdụ, ya bụ. a kapịrị ọnụ set nke ọnọdụ,
na-elekọta mmadụ - mkpa
nke na-egosi njụta ​​nke ọnọdụ obibia na ya ịjụ ezi uche.

O.A. Yemansky

Onye na-erigbu-na-achị.

ndị nọ n'okpuru

Usoro usoro

na mmasị na ịnụ ọkụ n'obi. Mayo kwuru na ndị njikwa kwesịrị ịtụkwasị ndị ọrụ obi
, ngalaba nke ọrụ na ọpụrụiche
, ha enweghị ndị isi. Na ndị bụ isi, n'ụzọ megidere, dị ka ụkpụrụ ahụ si dị

Ø Mgbalị ime mgbanwe dị iche iche nke ụzọ nzuzo,
njirimara ọjọọ nke sayensị

njikọ njikọ, n'ịhụ na ihe mgbaru ọsọ nke mmepụta otu kwekọrọ na ihe mgbaru ọsọ nke
paụnd (ihe dị ka 8.6 n'arọ). E jiri ya tụnyere usoro mbụ, nke a nyere n'ezie

3. Mwepu (ngwaahịa).

onye njikwa na ụlọ ọrụ

na-emecha ihe aga-eme.

ikike ime ihe

1. Omume
nke onye ndu Alfred P. Sloan na General Motors.

Ụdị dị iche iche:

ntozu nke ụdị ọwa na ụdị mgbaàmà.

usoro ndị ọzọ, mmelite ya na mgbanwe mgbanwe;

omume, mana usoro omume na-aga n'ihu na-ejikọta ọnụ. Omume ndị a, nke ọ bụla n'ime onwe ya bụ
ọrụ nchebe (nchedo
nke mmalite XX narị afọ, ọbụna ihe ngosi pragmatic nke uru
nke njikwa usoro;

usoro na usoro;

gbasaa ihe ọmụma teknụzụ gị

A. Fayol

na nri, nchekwa) na usoro. Mkpa ndị bụ isi na-adị mgbe niile, mana
ụdị isi nke ndu.

• nkọwa na inye ihe onwunwe, ụzọ na
nrube isi na ndị o chepụtara;

G. Grant

Ø Ọdịdị nke njikwa na nhazi nke ụlọ ọrụ,
na mgbakwunye na mgbanwe dị n'ime , mmetụta nke gburugburu ebe obibi: kpọmkwem

• visibiliti nke mpaghara niile nke ụlọ ọrụ na ha

N'ezie, n'ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ mbipụta ọ bụla na njikwa ọrụ nke onye
ọrụ na-arụ, na usoro mmekọrịta, na onye ahụ, na
òtù.

onye ọchịchị

emesịa gụnyere na usoro a na-akpọ usoro nchịkwa sayensị.

Ọmụmaatụ1.
A na-ewu ihe niile n'ụzọ ezi uche dị na ya;

ohere iji belata ọnụ ahịa mmepụta na ọrụ.

Atụmatụ na ntụzịaka nke ime nkọwa

12. Nkwadebe
maka ọrụ na ezigbo ụgwọ ọnwa anaghị ebute nkwalite mgbe niile

4. The informal nzukọ nke
ebe ọrụ bụ ndị ọzọ siri ike sayensị.

3. Usoro na-abụghị ọkọlọtọ, mgbanwe

ekwesịrị ịmụ ya site na iji usoro sayensị.

Ọ bụghị naanị na ndị isi kwesịrị ịma
onye ndu ha ka ọ na-eme

Tab. 6. Ihe ndị dị na "7 S " tiori:

njikwa bụ mkpokọta ọrụ niile.

Ø Ọnụnọ nke usoro a na-ahụkarị iji dozie
ọtụtụ ndị mmadụ naanị n'okpuru egwu ntaramahụhụ nwere ike ime ihe dị mkpa

Mac Gregor

ụlọ ọrụ na atụmatụ dị mma ahaziri maka atụmatụ ịdịmma nke ọ bụla na
-enye ha ohere ka ha kparịta ụka n'ebe ọrụ.

na-ebute mgbanwe n'otu mgbanwe ma ọ bụ karịa.

n'ihi enweghị njikere ịrụ ọrụ
nzukọ, na ụkpụrụ ezi uche nke njikwa nzukọ.

akụkụ dị mkpa nke usoro ahụ.

nkewa nke ọrụ n'ime obere

Ná mmalite narị afọ nke 20, ọ bụ nanị na United States ka mmadụ
na-ekere òkè n’ime mkpebi n’agbanyeghị n’ókè ụfọdụ. A na-emepụta mkpali
maka ọnọdụ ndị isi.

Tab.2. Ezi na
na ọzụzụ, nke nyere ya ohere ịkwụ ụgwọ dị mma nye onye ọrụ ọ bụla (ọ bụghị

Nhazi

mmekọrịta na ndị nọ n'okpuru

•      
ndị ọrụ etinyere maka nlele n'ime ụlọ pụrụ iche na karịa
site na nsonaazụ nkeonwe

ọrụ, nkwalite ngwa ngwa

nke ọma karịa na ọrụ nke ndị njikwa bụ ịmepụta ọnọdụ,
usoro ahụ na-abanye n'ime njikwa usoro n'onwe ha.

Ụlọ nke Theory Y bụ ndị a:

echiche ọnọdụ na itinye ihe ọmụma nke usoro ihe ọmụma enwetara na
nhazi na njikwa nke ọrụ n'onwe ya.

nso:

ihe mkpali iji mee ka ndị ọrụ nwee mmasị n'ịkwalite
ogo ndụ ọrụ.

nyere usoro ma ọ bụ echiche. Ka anyị were ihe atụ dị mfe. Nye ka okpukpu abụọ

Isi ihe Fayol nyere maka njikwa njikwa bụ na ndị na-
azụ ahịa usoro;

1 Onye ndu ga-amarịrị ụzọ

Ndị ode akwụkwọ dere gbasara njikwa sayensị na

Na 1981, prọfesọ America William Ouchi

Nkọwa ihe

njikwa webatara onye ọkà n'akparamàgwà mmadụ Abraham Maslow (1908-1970),
na-esetịpụ ihe mgbaru ọsọ na ịkọwapụta
ndị ọrụ nchịkwa;

Ihe ọmụma pụtara) na semiotic (ịchọpụta usoro nke koodu)
Usoro a bụ iji zụlite
. N'otu oge ahụ, o si n'echiche ahụ pụta na ịgbaso ụkpụrụ ndị a ga-
enwetakwu ihe ọmụma na
sayensị. atụ aro ụzọ ndị dị irè.

ma lekwasị anya n'ịmepụta mmekọrịta dị mma n'ime otu" [4].

Ngwa nke nhazi ọrụ enyewo mmụba dị ukwuu na
ihe ndị dị mkpa iji nweta ihe mgbaru ọsọ nke usoro;

omenala ụlọ ọrụ na ụkpụrụ ya, iwu, nkà ihe ọmụma.

10. Mmekọrịta nke ọma na
njikwa mma.

iji hụ na izipu ozi ziri ezi, nke a pụrụ ịdabere na ya na ngwa ngwa, na, ya mere, ọ dị mkpa ka a na-
ewere ya ọzọ dị ka igwe, kama dị ka mmadụ. N'adịghị ka

Ø Ọchịchọ inyere onye ọrụ aka ịmata ihe nke ha
:

agbanwere mmekọrịta ka ọ bụrụ ụlọ akwụkwọ nke sayensị omume, bụ isi postulate
nke ọrụ nchịkwa ka ọ bụrụ ihe pụrụ iche nke ọmụmụ.

ọrụ aka, na-enweta mmejuputa ha nke ọma. Akụkụ nke mbụ
nke usoro njikọ njikọ na-eme ka arụmọrụ na arụmọrụ
nke isi ihe ndị dị na ya dịkwuo mma.

Ọ bụ omenala ịpụ iche na tiori njikwa, ewepụtara na Tebụl 1.

A na-akọwa ọrụ niile site na ntuziaka;

A na-eji usoro ọ bụla eji enyemaka atọ
nyere onye ọrụ aka n'ịghọta ikike nke ya dabere na
ọganihu sayensị na nkà na ụzụ,

ihe nke usoro nke njikọ ozi dị ka e gosiri na Fig.2.

site n'ịgbanwe ozi azụmahịa site na ọwa nkwukọrịta dị ugbu a, na-eji
echiche nke mkpa emepụtara, nke a maara dị ka "pyramid nke mkpa".

njikwa dị irè emeghị ka ndị na-eme nchọpụta nwee mmasị n'ezie
n'ụzọ dị iche iche maka njikwa, ma na otu ndị na-enweghị ihe doro anya.

Ø Ịmepụta usoro nke ụkpụrụ nchịkwa, na-eduga
na ihe eji eme ihe, monotony na ihe isi ike nke ọrụ, ogo nke ike ọgwụgwụ.

Aha ihe

na-achọpụta mkpali ịrụ ọrụ

bụ mgbanwe dị egwu na nke sayensị enweghị nkọwa yana mmetụta ha na ọganiihu nhazi.

Enwere ike ịnọchite anya isi ihe ndị dị na mpụga nke usoro azụmaahịa dị ka ndị a:

ọzụzụ ha. Ndị na-ede akwụkwọ na-arụ ọrụ na omume sayensị
dị irè nke ndị isi ozugbo, ndụmọdụ na ndị ọrụ na

W. Maachị

G. Gantt

nọrọ ndụ ya dum (afọ 58) na-arụ ọrụ maka ụlọ ọrụ French na-emegharị ihe

Sistemu

usoro nhazi usoro mgbagwoju anya nke na-emejuputa aku na uba
nke onodu ndi mmadu nke o na-aru oru, kedu udi mmekorita.

Nnyocha data sitere n'aka ndị ọkachamara njikwa

Atụmatụ nke ụlọ akwụkwọ nlekọta oge gboo:

Fayol chọpụtara ụkpụrụ njikwa 14 [3] :

usoro mgbanwe.

ü Enweghị nnabata nke ụzọ njikwa ndị ọzọ karịa

6 Na-edo onwe ya n'okpuru ọdịmma onwe onye n'ozuzu. Mmasị

6.   
Mmetụta ozugbo na arụmọrụ, ma, ka o sina dị, ọ na-emetụta
nyocha.

nzukọ, na-enye ndị nọ n'okpuru ohere ịkọwa ihe mgbaru ọsọ nke onwe ha na
ọnọdụ ndị ọdachi ndị na-emere onwe ha metụtara, wdg.

mkpa dị ukwuu nke mmụta.

mmegharị (oge), mmepe
nke onye njikwa, dị mkpa maka ịrụ ọrụ na ndị ọrụ:

elere anya dị ka usoro, na ịrụ ọrụ nke nzukọ - dị ka agbụ

Nlekọta bụ nka, ọ bụghị
site na ndị mmadụ, dabere na "nleba anya nke ọma na nyocha sayensị."

nke guzosie ike kacha nta. Isi ihe dị na ụzọ a bụ na ndị mmadụ,
mmadụ nwere ike ibuli na shọvel dị iche iche. Taylor, ọmụmaatụ,
kpọmkwem ngụkọta oge.

mkpali kwesịrị ekwesị na iburu n'uche ọdịmma nke ndị niile metụtara ya.

Dabere na

Usoro nlekọta sayensị bụ iji nyochaa ọdịnaya nke ọrụ ahụ wee chọpụta ike ya
.

ọzụzụ ya.

ọpụrụiche, na na nzukọ ahụ n'ozuzu ga-erite uru ma ọ bụrụ na otu ọ bụla
aghọtaghị nke ọma ihe mmadụ na-akpata dị ka isi ihe
dị na nhazi njikwa.

na isi obodo; na-ewusi àgwà njikwa mba ụwa ike.

ọmụmụ gbasara mmekọrịta mmadụ na ibe ya,

usoro mba ụwa - njikọ nke ọrụ mmadụ na teknụzụ dị elu nke
nlele, nha, mgbagha na nyocha nwere ike imeziwanye ọtụtụ ihe
achọrọ ọrụ:

e nyere ndị na-emepụta ihe karịa ụgwọ ọrụ.

Ọ bụ Miss Follett bụ onye mbụ kọwara njikwa

Ø A na-elekwasị anya na ọnọdụ - usoro nke ọnọdụ,

14. Ọrụ
ga-adịgasị iche dabere na ọnọdụ ụfọdụ. Ọ dị mkpa ịhọrọ onye
ndu;

meghachi omume siri ike karịa nrụgide ndị ọgbọ karịa
ndị mmadụ, usoro, ebumnuche, ebumnuche, na teknụzụ,
wdg);

Na-enye ọzụzụ ọzụzụ dị irè
ma lekwasị anya n'imezu ebumnuche nke nzukọ;

jisiri ike, achọghị iburu ọrụ.

Ọ dị ezigbo mkpa maka ụlọ ọrụ iji nyochaa mmetụta nke
mmepe ndị a na ntinye nke usoro na
ntụziaka nyere aka na mmalite na 60s nke ụlọ ọrụ nlekọta pụrụ
iche na ndị ọzọ), nnwere onwe nke njikwa, òkè nke ndị ọrụ na
uru ha na-enweta. ndị nta, onye ọ bụla nọ n'okpuru ka ịtọ ọrụ nke ya kpọmkwem,
mgbanwe ndọrọ ndọrọ ọchịchị,

Steeti

njikwa

gbasoo ihe nlereanya ya.

omume na njikwa na nguzobe nke nzukọ ahụ ka onye ọrụ wee nwee ike
ịmepụta usoro,

bịaruo ntule nke ndị gbara gị gburugburu, ọ bụrụ na ọ ga-ekwe omume, zere n'ime gị

• ikwado njikwa nke nzukọ;

Kaadị ntụziaka (iwu maka ịrụ ọrụ) na ọtụtụ ndị ọzọ, gụnyere
mkpa ha, ụgwọ ọrụ, wdg).

n'ezie ghọtara na ọrụ nke management bụ a ụfọdụ
nchegbu maka ndị ọrụ ha, mgbe ahụ larịị nke afọ ojuju nke ọrụ kwesịrị ịba ụba,
nwere ike imeri ihe isi ike metụtara ya si malite, na-egosi onye
nwere ike karịrị na mgbe karịrị mgbalị nke onye ndú. Mgbe ụfọdụ ndị ọrụ na-
eji akụkụ jikọtara ọnụ, nke ọ bụla n'ime ha na-enye aka

Weber

ọchịchọ idu ndú na mkpali ego.

Ebumnuche bụ isi nke ụlọ akwụkwọ a bụ ịrụ ọrụ nke ọma na
iji usoro eme ihe

A na-ewere njikwa dị ka usoro, n'ihi na
ọnọdụ kachasị mma nke akụrụngwa, ịdị ọcha na usoro n'ebe ọrụ. Ihe niile
. Ndị ọkà mmụta sayensị tinyere aka na ọmụmụ ihe, nke Mayo duziri, bịara
na nke a.

ihe omume nke nzukọ na-agwa ndị òtù ya.

mmegharị na-adịghị mkpa, na-adịghị arụpụta ihe na, na-eji usoro ọkọlọtọ na

Taylor kwenyere na ọrụ ọdịnala nke njikwa
na-ahụ maka iguzosi ike n'ihe na nkwado nke ndị ọrụ, ha ga-enwetarịrị nke ọma

Omuma
nwaa nke ọma dị ka o kwere mee

Usoro nke ihe mkpali ihe maka ndị ọrụ maka

omenala ụlọ ọrụ (atụmatụ, iwu,
ụkpụrụ ugwu - mkpa iji
hụ na mmezu nke ihe mgbaru ọsọ nke nzukọ ahụ n'ụzọ kasị dị irè na
gburugburu ebe obibi mmadụ, na-emegide ndị isi nke usoro 1.

Nhọrọ nke ndị ọrụ na ndị njikwa dabere na sayensị

A mụrụ mmegharị mmekọrịta mmadụ na nzaghachi

Nke a echiche, pụtara a isi ntụgharị na-
arụ ọrụ, kamakwa otú ha onwe ha na-arụ ọrụ na ibu ọrụ, yana ọrụ

Nkewa nke nhazi na ọrụ nchịkwa. hazie ozi
dị ka o kwere mee .
Njirimara nke ọwa kwesịrị ịbụ ihe ga- esi na ya
pụta, dabere n'ọtụtụ ihe dị iche iche.

ọrụ, nke a na-akpọ "Human Resource Management". Ngbanwe ahụ bụ

7. Ụgwọ ọrụ nke ndị ọrụ. Iji
nkà ihe ọmụma nchịkwa mmadụ (usoro mmekọrịta mmadụ na ibe ya).

Nhazi nke mgbanwe ozi n'etiti ihe
Dindall Urwick bụ onye ndụmọdụ njikwa na England. James
of the Classical Approach
, School of Human Relations mgbe ụfọdụ
Anthony Athos bụ onye dere akwụkwọ kacha mma The Art of Japanese Management: A Guide
to Organization and Management.

akụrụngwa iji melite arụmọrụ. Ndị Gilbreth bụ
ndị ọrụ na ndị njikwa. Nkwubi okwu ndị a dị iche na ọkwa sayensị nke
onye ọrụ ọ bụla nke naanị ọrụ ndị ọ kacha dabara adaba,

Usoro Taylor dị irè maka ọkwa dị ala .

Ø Na-ebute àgwà onwe onye na ikike ịchịkwa
iji ụzọ nke ijikwa mmekọrịta mmadụ na ibe ya, gụnyere mmetụta dị
ukwuu na arụpụtaghị ihe, Frank bịara na nkwubi okwu na ihe kachasị mkpa
na-echebara ihe gbasara uche na
ọrụ nchịkwa. A na-
ejikọtakwa ọrụ nchịkwa ọ bụla na mmepe nke sayensị dị ka akparamaagwa, sociology na mmelite.

E. Rife

14. Ọrụ ogologo oge

Likert

kọwaa ọnọdụ ahụ. Ọ dị mkpa iji chọpụta nke ọma ihe
ndị njikwa na-ezere itinye
. Nkwado nke njikwa na

G. Ford

Ahịrị ụgbọ okporo ígwè transcontinental,
ezigbo ọnọdụ.

Fayol weere nzukọ a dị ka otu akụkụ,
ọ fọrọ nke nta ka ọ ghara inye ha nnwere onwe na ime mkpebi,

2. Ngwa nke sayensị nke omume mmadụ.

gosi nnukwu, ma ọ bụghị zuru oke, ntụkwasị obi na ndị nọ n'okpuru. Enwere
nzikọrịta ozi ụzọ abụọ yana ụfọdụ ntụkwasị obi n'etiti ndị isi na

• Ịmepụta ọrụ doro anya na ndị ọchịchị maka
ọrụ ndekọ ego,
nke akpọrọ "School of Scientific Management". A na-ewere ya n'ụzọ ziri ezi dịka nna nke
azụmahịa nke oge a ka ọ bụrụ onye ndu nke ndị ọrụ ghọtara.

guzobe na ịzụlite usoro nke usoro na-ahụ na mmezu nke
sayensị nyere (1930-1950)

usoro azụmahịa

mmejuputa atumatu na ulo oru ihe omume ezubere na [5] :

(microenvironment) gụnyere ihe ndị na-emetụta ndị
ahịa ozugbo.

ọnọdụ anụ ahụ na ala,

Onye isi nke nzukọ ahụ ga -eburu n'uche

Ihe ndị a na ihe ndị ọzọ emeela ka ọ pụta ìhè nke
ọma nke onye ọrụ na ụlọ ọrụ n'ozuzu ya. Nnyocha na nke a nwere
ike na adịghị ike ya. Ndị isi ga-enwerịrị ike ịtụ anya ikike

Ụlọ akwụkwọ mmụta (kamgbe 1885)

ụkpụrụ njikwa.

onye njikwa.

Nlele na Horton osisi na Western,
e nwere 5 mbụ ọrụ . Dị ka ya si kwuo, “ọchịchị pụtara

2.   

Isiokwu 1. Mgbanwe
nke ụgwọ ọrụ maka ndị ọrụ niile na nzaghachi maka ọrụ agbakwunyere nwere ike ịkpata

Ø Ọnụ onye ọ bụla - akụ ụlọ ọrụ nke kwesịrị ịbụ
ụzọ na-akpali akpali na ntụrụndụ . Nlekọta sayensị elegharaghị onye
ndu mmadụ anya - ikike ịhazi omume na njikwa

òtù dị ka usoro

Ụzọ ọnọdụ na-elekwasị anya na ọnọdụ

ü Enweghị usoro mgbakọ na mwepụ siri ike,
akụrụngwa,

• visibiliti na nghọta maka ndị ọrụ na-
ekere òkè n'ime mkpebi;

njikwa.

mmadụ na-ahọrọ na ha bụ
ụlọ akwụkwọ nke uche kwenyere na ọ bụrụ na ndị ndú na-egosi nnukwu
ego ego.

n'echiche sara mbara nke okwu ahụ - n'ihe metụtara ọrụ nke nzukọ dum.

Enyere ndị injinia nyocha ọrụ ịchọpụta mmetụta dị na
ụzọ ime mkpebi.

ụzọ lekwasịrị anya na njirimara nke mmekọrịta mmadụ na ibe ya.

ndị ọrụ nchịkwa mmadụ.

akụrụngwa ọrụ,

kpọmkwem site entrepreneur. Nke ikpeazụ chọrọ imepụta sayensị nke
njikwa mmekọrịta,

ngwa ngwa sayensị na ndụ n'ezie.

ụfọdụ omume n'oge iji nweta ebumnobi etinyere.

nhazi nhazi,

Ejiri echiche Maslow nke mkpa mee ihe

Ndị nnọchi anya

site n'aka ndị na-arụsi ọrụ ike. Ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ na mmalite nke ịdị adị ya , United States

Ọdịiche dị 
n'etiti otu na n'ime otu. Ọ na-agba mbọ
ịchịkọta usoro ndị jikọrọ ọnụ.
a na-eme mkpebi site na ndị nọ n'okpuru.

ukwuu pụrụ iche njikwa

n'ụzọ doro anya na-ewu agbụ nke iwu ndị na-esonụ site na njikwa ruo n'okpuru.

Frank na Lillian Gilbreth chepụtara ngwaọrụ ahụ wee kpọọ ya microchronometer. Ha bụ

N'ihe dị ka njedebe nke 50s, ụlọ akwụkwọ nke
ọnọdụ mmadụ dị adị.

tụpụtara usoro ọhụrụ dabere na nyocha nke arụmọrụ kachasị mfe, nke dugara

Onye ndu lekwasịrị anya ọrụ, nke a makwaara dị ka onye ndu na-arụ ọrụ

• nkọwa nke ntinye na ntinye (nsonaazụ)

Simons

site na nha na nyocha;

n'otu oge optimally imezu ha onwe ihe mgbaru ọsọ.

nso    
_

Mmepe nke izugbe

4.   
dị irè n'ihe gbasara inye nkwa maka mmezu nke
gburugburu ebe obibi maka nzukọ na mmetụta nke nzukọ na gburugburu ebe obibi.

ịchịkwa iji ụdị akụ ọ bụla, mee nyocha na ịchọ
njikwa.

na-amalite na " s " (taabụ 6), na echiche n'onwe ya ka a na-akpọ "7 S ".

njikwa - ọkachamara na atumatu

dabere na ahụmahụ onwe onye kama iji usoro sayensị eme ihe.

Ụzọ ndị isi na-ahazi nzukọ ahụ;

N'ụzọ doro anya, ndị ọkà mmụta mmekọrịta ọha na eze kwadoro mmepe Taylor na

3. Ịdọ aka ná ntị. Ịdọ aka ná ntị gụnyere nrubeisi na

• nghazi nke nkewa na ọrụ iji nweta
dugara ha na nkwubi okwu na e hiwere nzukọ dị irè na ndabere nke asaa

Nkọwa, nghọta na njikwa nke usoro

A na-ewere usoro a dịka nhazi

· Ọpụrụiche nke ọrụ na mmepụta, mmejuputa atumatu nke
nkọwa, nke mbụ, ndị
kasị nta adịghị mma, na kpọmkwem ọnọdụ , si otú
(otu) ọrụ, mkpali nke ndị ọrụ iji nweta ihe mgbaru ọsọ nke usoro na

Usoro na usoro a na-eme n'oge a na-eme na
njikwa ghọrọ tiori nke "7 -S " , nke ndị nchọpụta abụọ na-arụ ọrụ
(mmepe nke telecommunications na teknụzụ Ịntanetị; mpụta nke netwọk).

nsonye

Mmekọrịta na ụlọ akwụkwọ nke sayensị omume

ndị mmadụ, ọrụ nkwonkwo ha. Ọmụmụ ihe a gosikwara na
enweghị mmasị maka ọrụ ma gbalịa izere ya;


mmụta nke onwe, gbalịa ka ị mara ihe ndị sayensị rụpụtara kacha ọhụrụ.

wuru na njedebe nke narị afọ nke 19, tụgharịrị America ka ọ bụrụ otu ahịa kachasị ukwuu

Ntụleghachi nke akwụkwọ ọgbara ọhụrụ na-ekpughe

Dị ka echiche a si dị, naanị ndị ahụ

W. Woodforth

Njirimara ndị dị mma:

Imesi oge ike siri ike na
ndị ọrụ ga-elekwasị anya n'ihe ọ na-eme nke ọma. Ụzọ a
nke ịrụ ọrụ iji nweta ihe mgbaru ọsọ site n'enyemaka nke ndị ọzọ abụghị otu oge

• ike nyochaa usoro ahụ, nyochaa mmetụta na
ozi natara, ha gbanwere usoro ọrụ iji kpochapụ

1. Mmepe na ntinye nke ụdị mgbakọ na mwepụ na

Ọgụgụ 1. Nhazi onye ndu na nzukọ.

Ihe mejupụtara ime nke nzukọ ahụ, na-atụgharị uche

1. Mmepe nke ụkpụrụ njikwa.

onye kwuo uche ya

Ụgwọ ọrụ oge gboo
(ụgwọ ọrụ ibe).

iji nzaghachi ndị ahịa na-emepụta atụmatụ atụmatụ
njikwa usoro

nchikota nke ike na ibu ọrụ.

Ikike

rụrụ ụka na, ọ bụrụ na ịmepụta mmekọrịta kwesịrị ekwesị, mmadụ ga-arụ ọrụ
mmekọrịta mmadụ na ibe ya. Usoro ohuru a choro ihe ndi ozo iji gosi
na ulo oru ahu di oke uru, o nweghi onye ọ bula n'ime ndi ahia ndi ozo na
-aru oru na ndabere nke uzo abuo. Na mmepụta mmepụta ihe, ihe a na-emesi ike bụ
mkpali, ọdịdị nke ike na ikike, nhazi nhazi,

onye ndu.

14. The ụlọ ọrụ spirit idu ke guzobe
amụma na atụmatụ, hazie, na-akpali, na-ahazi na-
akwado echiche nke agụmakwụkwọ maka mmadụ niile
, nke mere ka uto na ọnụ ọgụgụ nke
mmepe nke tiori nke mkpa.

chọpụta ihe mgbanwe ọnọdụ dị ịrịba ama na otu ha si emetụta

Rancis Likert na ndị ọrụ ibe ya na Mahadum Michigan emepụtala ihe
ndị jikọrọ ọnụ, nke ọ bụla n'ime ha kwesịrị imezi ya site na
Elton Mayo (1880-1949) nwere ike ịkpọ ndị ọchịchị kasị ukwuu n'ịrụ
ụlọ ọrụ [1] :

(ọsọ, ọnụ ọgụgụ nke ọrụ a rụrụ, akpaaka, ntụziaka nke mmegharị

10. Personal informal

Ụlọ akwụkwọ nke mmadụ

R. Churchman

ọrụ (ihe ọmụma),

ihe omume dị ịrịba ama maka nzukọ ahụ na mba ndị ọzọ.

nkwanye ùgwù, ùgwù onwe onye;

6. Ntụle na-egbu oge nke ọrụ nke
ngwá ọrụ na ngwá ọrụ (ọkụ, ọkụ, uwe, àgwà

Tab.4. Ụdị ndị isi,
mmetụta ndị otu mmasị na
ngwaahịa emechachara) na ihe ndị sitere n'okike);

nke nwere mmetụta siri ike na nzukọ ahụ n'oge ahụ. N'ihi na
eziokwu na ụfọdụ otu ihe dị mkpa, kama ịtụle irè njikwa dị ka

·   

Usoro usoro

Ndị njikwa ga-amata mmetụta kpọmkwem nke mkpebi,
ụkpụrụ nke otu.

Ụlọ  
ọrụ eletrik, nke e mere maka afọ 13 (1927-1939), gosipụtara na ọ ga- ekwe omume
, wdg);

ndị ọrụ).

ikike na akụrụngwa, wee mee mkpebi gbasara omume.

nwere ike ịnọgide na-enwe na a adabako steeti a usoro esịnede ndị a asaa
na-erughị $ 6 kwa ụbọchị), belata mode nke ọrụ (ọ dịghị ihe karịrị 48 awa n'izu); nkwado

· Akaụntụ na ịchịkwa ọrụ na-aga n'ihu.

oke nke akụrụngwa, idozi nkwa iji mejuputa

Sistemụ azụmaahịa nke
ndị ọrụ na mmepe ọrụ

omume;

nsonaazụ njedebe akọwapụtara site na ebumnuche nkịtị;

Iji gbasaa ngwa bara uru
maka njikwa ihe ịga nke ọma, onye ndu ga-ahapụrịrị
ụlọ ọrụ nkịtị ka oge na-akaghị aka. N'ebe a, anyị na-ekwu maka
ngwa dị otú ahụ nke sayensị omume.

nhazi na-adabere na ụgwọ ọrụ nke onye ọrụ natara;

Usoro ijikọ ụwa ọnụ (1990 ruo ugbu a) Ihe ọhụrụ na

A.G na stev

(1885-1920)

ü  Omenala nhazi na-ezokwa aka
na nhazi nke usoro .

• nyocha nke ihe egwu, nsonaazụ na mmetụta

Ụdị njikwa Japanese

Site na usoro usoro, ijikwa nsonaazụ nke
ịbụ otu;

"Fayol setịpụrụ ọrụ nke nkuzi ụlọ ọrụ mmepụta ihe

Tab. 7. Akụkụ nke nhazi ọnọdụ
nke otu obere ìgwè. Mayo gbara ume ka ọ gbagote
nke, enwere ụdị njikwa abụọ, na-egosipụta ụdị àgwà abụọ maka
ịrụ ọrụ ahụ.

Tebụl 3. nti na

Ụlọ akwụkwọ nke njikwa sayensị (1885-1920)

na-egosi nghọta nke usoro njikwa, onye na otu
ochie naanị ụzọ ọrụ bara uru.

omume, usoro nyocha, ụzọ nke atụmatụ, njikwa na quantitative

• mkpebi siri ike nke mmekọrịta nke usoro ọ bụla na
ihe mkpali ime mmụọ nke onye ọ bụla, nke kachasị ike

2. Mmepe nke ọrụ nchịkwa.

Nhọrọ nke ndị ọrụ na ọzụzụ ha.

nọgide na-enwe mmekọrịta ọchịchị na ndị nọ n'okpuru, ma ha na-ekwe ka ndị nọ n'okpuru,

Nnukwu ntinye aka na mmepe nke ntụziaka omume
iji chọpụta ụzọ kachasị mma iji mezue ọrụ ahụ.

nkwukọrịta na òtù

nkewa na nkesa ike n'etiti ha.

12. Nkwụsi ike n'ebe ọrụ maka ndị ọrụ ma
were otu ọnụ

ndị nwere ọgụgụ isi nwere ike ịme azụmahịa.

subordinates na N'ezie nke ọrụ ha, grassroots ndú na-echekarị

3. Kpọmkwem formalized

12. Ọzụzụ ndị isi
na-emetụta nzukọ ahụ ozugbo.

10. Order - onye ọ bụla kwesịrị ịma ọnọdụ ha na
mpụta nke ụlọ akwụkwọ a na onye a na-akpọ mgbe ụfọdụ nna nchịkwa, ọ fọrọ nke nta ka ọ bụrụ.

• ijikọta ndị mmadụ ọnụ na iwusi usoro ihe
dị iche iche ike
na McKinsey consulting firm (Thomas Peters na Robert Waterman - ndị edemede.

1. Dị ka Elbing si kwuo, usoro nke ime ihe kpọmkwem
bụ mmepụta.

Ọ dị mma -

mgbalị mmetụta uche na-arụ ọrụ maka mmadụ bụ nnọọ eke;

9.   

ebumnuche
nke
steeti akụ na ụba,

nhazi na njikọta, ụdị njikwa siri ike bụ ihe dị mma.

usoro azụmahịa).

omume mmadụ na-arụ ọrụ na nsonaazụ nke ọrụ ya na-adabere na ya

2. Ịchịisi na ikike ọrụ bụ ikike

Site n'ịmụ ihe ọ bụla iche iche na ịmata ya
, enwere mmụba na arụmọrụ nke nzukọ site n'ịbawanye arụmọrụ nke
mgbanwe ya);

2. Ọrụ mkpokọta

ụlọ ọrụ ndekọ ego na ụlọ ọrụ ndị yiri ya, ọgwụ, azụmaahịa, ndị njikwa chọrọ,

4. Onye njikwa ahụ ga-enwe ike ijikọ kpọmkwem
oge nke ndị ọrụ (ngbanwe ndị ọrụ - adịghị mma).

akụrụngwa[6].

A. Ginsburg

2. N'okpuru gburugburu ebe obibi nke mmetụta na-apụtaghị ìhè

Ndị njikwa nwere

N'ime ọnụ ọgụgụ kasị ukwuu nke oge na-esote,
mgbanwe nke ọdịnaya nke ọrụ na
mmepe nke ụdị ọrụ ọhụrụ na
nzukọ ahụ);

ikike ijikwa;

ọrụ m.

lekwasịrị anya n'inweta ebumnuche dị iche iche na mpụta na-agbanwe agbanwe

ü Enweghị mmasị na ihe mmadụ na-eme na ụlọ ọrụ ahụ.

na nhazi site na mmezu nke ọrụ ahụ. Taylor na ndị ya na ha dịkọrọ ndụ
na nsonye ndị ọrụ na-eme mkpebi. Dị ka Likert si kwuo, ọ bụ nke kachasị dị irè. Ndị isi ndị a na-
ahazi ọrụ nke ndị nọ n'okpuru na
mpaghara a kpamkpam.

Na 80s, onye isi nke echiche usoro ihe a ma ama
, na-akọwa ihe mgbaru ọsọ nke
ịmepụta usoro nhazi.

Tab.5. Usoro dị mma na
usoro nke ga-eme ka mmetụta na-adịghị mma dị ntakịrị ma ga-ezobe
na njikwa bụ na ha na- elekwasị anya naanị na
ndị ọrụ na-enweghị ọrụ na-akwụ ụgwọ dị ala achọrọ, na ọrụ echekwara
n'ime ikike ya.

na-emekọrịta ihe iji nweta otu ebumnuche:

Henri Fayol ,
Argyris, Rensis Likert, Douglas MacGregor na Frederick Herzberg. Ndị a

Onyinye ntụzịaka

tụlere mmalite nke nnabata nke sayensị nchịkwa na mpaghara nọọrọ onwe ya
nke "echiche ọnọdụ". Iji usoro a, ndị njikwa nwere ike ịghọta nke ọma

R. Thompson

ọkwa nke arụmọrụ ọrụ. Ebumnuche nke nkewa nke ọrụ bụ ịrụ ọrụ,
ebe usoro ọchịchị onye kwuo uche ya na-achịkwa, nwere àgwà ndị a:

injinia Max Weber (1864-1920).

iwu nke ezi uche nhazi nke ọrụ.

otu ụdị ọrụ.

agadi na ogologo ọrụ

ikike. Ọtụtụ nde ndị Europe, na-achọ imeziwanye ọdịnihu ha,
njikwa.

mmepe nke ntụziaka omume (omume) , anyị nwere ike ịkpọ Chris

A. Sloan

Ụlọ akwụkwọ nchịkwa sayensị

A kwadoro ụkpụrụ Taylor site na ihe
ndị bara uru na-emetụta ọganihụ nke otu nzukọ, ma tụlee naanị
echiche nchịkwa.

McGregor bịara na nkwubi okwu na njikwa ụdị Y
ga-eduga otu nzukọ gaa nke ọma.

nwere ndepụta ọrụ nchịkwa, nke ga-adị ma ọ dịkarịa ala dịtụ iche

1. Nkewa nke ọrụ, nke na-eme ka nkà na ụzụ dịkwuo mma

• njikọ nke ụdị omume niile, ha

13. Initiative, i.e. na-agba ndị ọrụ ume na
omume njikwa, tiori njikwa bụ ihe na-eto eto. E kwuwerị, na
ndị nọ n'okpuru. A na-eme mkpebi ndị dị mkpa n'elu, ma ọtụtụ kpọmkwem

Sistemu 1

3.   

Tab. 7. Ụdị abụọ

Usoro a gụnyere:

Atiya bụ ihe ngagharị .

àgwà omume;

njikwa dị ka usoro zuru ụwa ọnụ, nke nwere ọtụtụ njikọ jikọtara
ọnụ na oke olu na mma, yana otu mbọ ahụ. Emere nke a maka na-
enye gị ohere ịkọwapụta kpọmkwem

Ụkpụrụ Ekekọrịtara

L. Urwick

Ø Mmepe nke tiori nke nchịkwa mmadụ.

2. Usoro nke ịtụgharị ihe onwunwe n'ime
ndị njikwa dabere na nyocha nke ọnọdụ ahịa na-agbanwe agbanwe, na-atụghị anya ya

 usoro nlekọta
otu ,

Commercial (ịzụta, ire ere,
iche sharply na ochie usoro, nke ndị ọrụ n'onwe ha zubere
ndị ọzọ so na nzukọ na-emetụta ihe mgbaru ọsọ na nzukọ na-achọ imezu
nke e ji ọnụnọ nke 6 ụdị eme:

ndị nọ n'okpuru na-arụsi ọrụ ike
na ọrụ ahụ, nke mbụ, na-elekọta nhazi nke ọrụ ahụ na mmepe nke
njedebe na ọnụ ọgụgụ ndị njikwa;

na-ejide nke ọ bụla n'ime ha. Site n'enyemaka nke okpokolo agba kpọnwụrụ akpọnwụ, ndị Gilbreth nwere ike ịchọpụta ma
lelee anya sara mbara, na-agbalị ịchọpụta njirimara ndị a na-ahụkarị na
akụkụ dị iche iche nke mmekọrịta mmadụ na ibe ya,
na-enweghị ike igosi
irè nke nzukọ ahụ.

nzukọ ahụ n'ozuzu ya na ịhụ na otu ahụ na-enweta ihe onwunwe ọ chọrọ;

nke edobere ihe mgbaru ọsọ a na-enweta n'ụzọ kachasị dị irè;

ọrụ dị ka atụmatụ, nhazi, mkpali, iwu na
onye ndu

imezu nkwekọ n'ime otu na nsonaazụ mkpokọta

ọnọdụ ọnọdụ

F. Gilbreth chịkọtara ihe ndị na-emetụta
mmekọrịta ahụ.

dị n'etiti ndị ọrụ n'etiti onwe ha, yana ụdị mmekọrịta dị n'etiti
adị - mkpa na
usoro nkwurịta okwu na ndị njikwa;

Njirimara
nke mmejuputa ihe eji eme ihe ohuru.

akwụkwọ ya "Principles of Scientific Management ", omenala
ihe onwunwe na àgwà);

na a na-elekwasị anya na ọnọdụ ahụ, usoro ọnọdụ na-emesi ike dị mkpa

6. Ntụle ngwa ngwa nke nsonaazụ site na
mmepe nke Henry Ford, nke:

ụzọ

otu onye ọrụ ma ọ bụ otu ndị ọrụ ekwesịghị imeri ọdịmma
nke ihe omume na ebumnuche bụ isi nke uru na mmepe onwe onye.

na-achọ ime ka ebumnobi dị mfe, mebie
Nkwupụta nke ụkpụrụ isi

Àgwà ọjọọ:

site na naanị otu onye nlekọta ozugbo.

Fig.2

Mgbe ị na-emejuputa usoro usoro ahụ, a na-akwụ ụgwọ nlebara anya pụrụ iche maka
nchekwa, ntụkwasị obi n'ọdịnihu;

ikpe nke nkatọ;

ü Enweghị nlebara anya na akụkụ mmekọrịta nke njikwa.

A na-ahazi ọrụ niile;

eji);

Enyere ikike - enwere ibu ọrụ.

8. Centralization. Ogo nke etiti kwesịrị ekwesị
ga-eduga n'ịbawanye nrụpụta. Ha tụrụ aro

M. Follett

nhazi.

obere izu ike na nkwụsị nke a na-apụghị izere ezere na mmepụta.

otu

mgbanwe ndị ọrụ

• njirimara nke ndị na-eweta ihe dị n'ime na n'èzí na

Usoro ọnọdụ (1960 ruo ugbu a)

njikwa

itinye echiche nke sayensị omume iji wuo na ijikwa
akụrụngwa achọrọ iji rụọ ọrụ nke ọma.

malitere mgbe niile ịzụlite ụzọ iji melite njikwa nke nzukọ
ngalaba nke atụmatụ,

Dabere na nchoputa ndị a, ndị na-eme nchọpụta
ghọtara njikọ
nke ụlọ ọrụ ahụ "site n'elu"

N'adịghị ka tiori "Z", tiori "A" e tụrụ aro,
ha.

a ga-arụcha ọrụ ahụ ruo ọgwụgwụ iji nyochaa ya;

nhazi nke mmepụta nke
coal na ígwè ígwè [2].

Nnwale Horton tọrọ ntọala maka:

Sistemu 2

ngosipụta nke anụ ahụ na
njikwa.

mmepe nke dum. Usoro usoro na-emesi ike na ndị njikwa kwesịrị
ndị njikwa America).

njikwa hụkwara mkpa ọ dị ịhọrọ ndị nwere ahụ ike na
ndị tolitere na ngwụcha afọ 60.

Ford

onye zụlitere site na ụfọdụ
arụpụtaghị ihe na ugbu a ọtụtụ ebe na ọtụtụ

Ø Ịchọpụta mkpa ọ dị iji mee ka
ikike ọgụgụ isi rụọ ọrụ;

Maslow kewara mkpa ndị a ka ọ bụrụ mkpa ndị bụ isi

2. Onye

F. Gilbert

jiri ya na igwefoto ihe nkiri na-arụkọ ọrụ iji gosi
arụmọrụ na òtù dị iche iche.

Ụlọ akwụkwọ nchịkwa (1920-1950)

(ngwaahịa na ndekọ ego nke ihe onwunwe, akụrụngwa, ihe onwunwe);

Taylor Mayo ekwenyeghị na onye ọrụ ahụ dị umengwụ n'onwe ya. N'ụzọ megidere nke ahụ, ọ bụ
onye nchịkwa nke nchịkwa dị otú ahụ nke ndị ọrụ na-arụ ọrụ na ụlọ ọrụ ahụ, nke
na-eme ka usoro nchịkwa na nke mbụ na-emepe usoro ihe omume na.

4. Ịdị n'otu nke iwu. Onye ọrụ ga-anata iwu

• nkọwa nke njirisi maka ịlele na nyocha
ụkpụrụ mmepụta.

n'ụwa. Steeti anaghị etinye aka na-ekwe ka ndị ọchụnta ego na-eme nke ọma

Atụmatụ

ịtọlite ​​​​na ịgbasa mmepụta

nkezi na ọ fọrọ nke nta ka ọ dabereghị na mgbanwe na ọkụ na ndị ọzọ na-amụ
Iwu nke ọrụ na
ụgwọ ọrụ, na n'ọnọdụ ụfọdụ -

Ø Ịmepụta ihe ndị bụ isi chọrọ maka nhọrọ nke ndị mmadụ
n'ogo dị elu nke decentralization
nke mmepe ha nke echiche ọhụrụ.

Nhọrọ ọnọdụ
ọrụ nke ndị mmadụ,
yana ụlọ akwụkwọ nke sayensị omume.

mkpali ime mmụọ maka onye ọ bụla.

(variables) azụmahịa usoro

Ikike pụrụ iche nke ndị isi na
nzukọ a, na mmetụta ha na-apụtaghị ìhè n'akụkụ dị iche iche

Taylor tụpụtara usoro mmụta sayensị siri ike maka ya

Ihe pụtara na ọdịnaya nke akụkụ ndị bụ isi nke
ihe ahụ. Ntinye aka dị mkpa nke ụlọ akwụkwọ a bụ iji kpomkwem iji nweta
nnwere onwe sara mbara

5. Nchịkọta mkpokọta

7.   
yinye, ụzọ, mmụọ ụlọ ọrụ, izi ezi, wdg.

A na-ebufe ọrụ site na itinye uche ha "uche" n'otu ụzọ akọwapụtara nke ọma,
ma ọ bụrụ na ndị ọrụ na-eji shọvel-scoop nwere ikike ruru 21.

9. The scalar yinye ma ọ bụ agbụ nke mmekọrịta bụ
dum.

8.   
onye iche

nke mere nnwale dị iche iche. Nsonaazụ nke nnwale ahụ na-
atụle nzukọ ahụ dị ka ihe ndị na-adabere na ya,

ụlọ akwụkwọ nlekọta oge gboo.

dị ka ndabere nke ọtụtụ oge a ụdị mkpali.

D. Mooney

enyi na enyi na ntụkwasị obi. Ime mkpebi bụ
tiori sistemu siri ike dabere na mgbanwe dị n'ime na nke mpụta na-emetụta
aza ajụjụ n'ihe metụtara

Fayol mepụtara ndepụta nke àgwà onwe onye

Isi echiche nke nyocha ya: ọrụ nke ndị na-eme ihe nkiri

N'okwu kachasị elu, ebumnuche bụ isi nke ụlọ akwụkwọ a

Na ọbịbịa nke ụlọ akwụkwọ nchịkwa, ndị ọkachamara
nke nzukọ ahụ nwere ike ịrụ ọrụ nke ọma na ịzụlite, nke ndị njikwa

G. Emerson

usoro, nke mbụ, chọrọ ịmepụta eriri nnyefe ma ọ bụ ọwa

5.   

• nha nke nsonaazụ site na njirimara ọnụọgụ;

na-emetụta akparamaagwa nke ndị mmadụ na-agbanwe àgwà ha na-arụ ọrụ site
bụ a set nke njikọ njikọ ihe na-
mgbe niile na-eme ihe.

Ụdị

13. Ụgwọ ọrụ dịka

ụlọ akwụkwọ mmekọrịta mmadụ na ibe ya

Dabere na
nrụpụta ọrụ mbụ dị otú ahụ nke ndị ọrụ, ọkụ, oge ezumike na
nke abụghị ụzọ isi guzobe mmekọrịta mmadụ na ibe ya, mana na-abawanye ụba.

Ozizi a na-akọwa usoro njikwa njikwa,
nhazi maka ịga nke ọma.

Kọwaa mmegharị aka iri na asaa. Ha kpọrọ mmegharị ndị a terbligs.
Okwu mmeghe nke ụlọ ọrụ nke nna ukwu na-eduga ndị ọrụ.

Ozizi sịntetịt banyere
ime mmụọ - mkpa nke
ọnọdụ.

Ịmepụta ntọala sayensị iji dochie
ụzọ nyocha mgbe Agha Ụwa nke Abụọ gasịrị mere ọmụmụ ihe gbasara omume na
(ihe ọmụma),

onye aha ya jikọtara

Site na usoro a, ọ ga-ekwe omume ịrụ ọrụ
nchịkwa, ebe ọ bụ na ebufela nlebara anya site na ọrụ, arụ ọrụ, ma ọ
bụ mmadụ nwere
usoro nke ketara eketa nke dismemberment na

'Na mmalite nke nnwale, otu
' arụmọrụ na mmepụta. A na-echekwa ohere nke usoro nlekọta nke nzukọ ahụ dum
, na-akọwapụta njikwa dị ka ụdị
nlekọta pụrụ iche: nkewa nke ọrụ, ike na ọrụ, ịdọ aka ná ntị,

Ø Echiche nke nkwekọ n'etiti ọrụ na isi obodo, nke
enwetara na uru dị egwu.

nke kacha mma na ọnọdụ.

Ntụle nke òtù dị ka otu iguzosi ike n'ezi ihe,
n'ime usoro nke otu ihe mgbaru ọsọ , ga-ejikọta ya na otu atụmatụ ma nwee otu.

Taylor na ndị na-eso ụzọ ya kwenyere na iji
ibu ọrụ

Likert tụrụ aro.

• nkọwapụta nke ụzọ iji hụ na arụmọrụ na
mmekọrịta dị na nzukọ ahụ,

Isi ihe Fayol rụzuru bụ mbọ iji nyochaa nhazi na
mkpebi nhazi.

· Mechanical ụzọ njikwa.

ike;

ịmụta ụzọ na ụzọ nke ndu.

Ụkpụrụ nke usoro nhazi usoro maka njikwa nwere njikọ chiri anya

• guzobe usoro na mmekọrịta nke
ndụmọdụ maka ndị njikwa novice:

Sistemu 4

11. Nkwalite
bụ mmejuputa atumatu n'ime nhazi nke ihe omume iji:

ndị njikwa nwere ike
ịga n'ihu na-emekọrịta ihe (ọrụ njikwa)

Ụlọ akwụkwọ nke sayensị omume

akwụ ụgwọ na uru, anyị na-ahụ na ụzọ dị otú ahụ nwere ike iduga mbibi

• mkpebi siri ike nke esịtidem na mpụga mmekọrịta n'etiti
ụzọ, njikere ọ bụghị nanị na-ebu ọrụ, ma ọbụna na-agbalịsi ike na
mmekọrịta na subordinates (ie kwụsị ịdabere na ọchịchị ikike),
anụ ahụ ike;

Nke ahụ. site n'echiche nke usoro nhazi usoro, nhazi site na
ọrụ nke ụlọ ọrụ;

ngwaahịa;

nye iwu, na ibu ọrụ bụ ihe megidere ya. Ebe
nsonaazụ ya, ma nke dị mma na nke na-adịghị mma, sitere na ngwa a na-
agbasa. Nkwurịta okwu bụ ụzọ abụọ na enweghị nkwekọrịta. Na mgbakwunye, ha

· Mmekọrịta n'etiti njikwa na ndị ọrụ

Ntụle njikwa dị ka usoro, i.e. usoro
mgbalị .

na-abawanye irè na arụmọrụ nke ụlọ ọrụ, bụ
Rational management
nakweere maka nke a azụmahịa gburugburu semantic (n'ịkọwa semantic
hierarchical Ọdịdị ga-mgbagwoju anya nke ukwuu nhazi na ime mkpebi.

Ø Mmepe nke usoro njikwa ihe dị mkpa maka nzukọ ahụ.

1. Nbanye (akụrụngwa na-abata).

ọtụtụ ihe ndị ọzọ na-emepụta ọnọdụ ọrụ. A họpụtara otu nke isii,
Ejila ntụkwasị obi
dị mkpa iji nye usoro ọ bụla akọwapụtara na akụrụngwa

Enweghị mmalite nke ụzọ dị iche iche
nke ụlọ akwụkwọ afọ ojuju ọrụ.

usoro nke anọ [7] :

Ndị isi na-arụ ọrụ ịhụ nzukọ ahụ n'ịdị n'otu nke akụkụ ndị mejupụtara ya, nke jikọtara ya na ụwa dị n'èzí.

òtù dị iche iche ma mara afọ, okike, agụmakwụkwọ, wdg.

na-aga n'ihu na-emeziwanye usoro ahụ
na ụkpụrụ nke usoro usoro na n'igosipụta nke usoro dị mma dị ka
ihe na-agbanwe agbanwe nke mmegharị

1. Mkpebi nchịkwa nke
mmetụta (microenvironment) na gburugburu ebe obibi nke mmetụta na-apụtaghị ìhè (macroenvironment).

ndị mmadụ n'otu n'otu na obere ìgwè na nzukọ.

nkwubi okwu banyere mkpa iji guzobe njikọ kwụ ọtọ, ma ọ bụghị
dị ka "ịhụ na a na-arụ ọrụ ahụ site n'enyemaka nke ndị ọzọ". O kwenyere na
site na ndepụta ndị ọzọ yiri ya.

Usoro mkpebi otu
nke oge ọmụmụ na

N'ikwekọ na nkuzi a, maka onye ọ bụla,
Owen kere ụlọ ọrụ mmepụta ihe na Scotland, nke na-eji
òtù ndị na-agbanwe agbanwe maka ịrụ ọrụ ahụ. Ebe ọ bụ na o bilitere dị ka mmeghachi omume na adịghị ike

Enwere ike ịkọwa usoro obibia ikpe dịka

Sistemu 3

Na usoro nlekọta, na mgbakwunye na nke dị n'elu
, e nwere usoro ihe dị mgbagwoju anya nke mkpa, na onye njikwa.

Dị ka n'ihu nke nyocha ya, Likert tụrụ aro anọ

Fayol kwadoro usoro ndụmọdụ ma
mee nhazi nke
mmekọrịta mmadụ na ibe ya, na-elekwasị anya na ụzọ isi guzobe.

Ụlọ akwụkwọ nke sayensị omume hapụrụ nke ọma na Ụlọ Akwụkwọ nke
Àgwà (Ụlọ Akwụkwọ Neoclassical) (1930-1950)

Na-ebute ihe mkpali na afọ ojuju

F. Taylor

onye rụzuru

ịmepụta usoro dị otú ahụ, na-
adaba adaba nke usoro nlekọta dị iche iche kpebisiri ike na ọnọdụ ahụ.
echiche nchịkwa, a na-ejikarị eme ihe n'oge ugbu a (n'ụdị njikwa

11.
Mkpebi ọrụ azụmahịa

tiori nke management nke nzukọ dum na oke nke management na a pụrụ iche ụdị
chọpụtara na kacha ego nke ígwè ore na coal nwere ike ịbụ
Uniform nkesa ọrụ
nwere ike ime ka psychological mgbali (egwu).

tumadi etinyere nyocha ha na ihe a na-akpọ njikwa

S. Simon

Ndị na-akwado ihe mgbaru ọsọ tụpụtara ụzọ usoro ahụ nke mbụ
;

oru, azụmahịa, ego, mkpuchi, aza ajụjụ, nhazi

Ø Mkpa maka ikike na ihe ọmụma nke

1.   
Ịchekwa ndị mmadụ
Ebe ọ bụ na e nwere ọtụtụ ihe ma n'ime nzukọ na

P. Drucker

R. Scott

ijikwa mmekọrịta mmekọrịta mmadụ na ibe ya iji kwalite nrụpụta na
usoro maka ndị na-azụ ahịa, ndị na-ebubata ya na ndị ọzọ metụtara.

- gburugburu ebe ihe dị n'ime ya na-emekọrịta ihe na ndị na-ahụ maka mpụga
, nke na-eme ka ọ dị mfe ịchịkwa ogbugbu ya, ya bụ. na-achịkwa nke ọma na
mmekọrịta niile nke ndị ọrụ nọ n'okpuru
usoro njikwa

·         

5. Ịdị n'otu nke ntụziaka. Otu ọ bụla na-arụ ọrụ na

Ụdị American
nke njirimara autocrat.

Ø Ajụjụ nke mkpa ekenye nke ha

Ụlọ akwụkwọ nke mmekọrịta mmadụ na ụlọ akwụkwọ nke omume

11. Ikpe ziri ezi bụ ngwakọta nke obiọma na ikpe ziri ezi.

mmụba
dị ịrịba ama na mkpali ha ruo oge ụfọdụ. Ma atụnyere uto

Nyocha

7. Isi àgwà

Onye nnọchi anya a ma ama nke ụlọ akwụkwọ omume bụ Douglas nke
ụdị ụwa niile.

Ndị "classic" gbalịrị ileba anya na òtù dị iche iche site na isi

• iji chọpụta usoro achọrọ maka ntọhapụ

9. Nlekọta nyocha
na usoro mmepụta bụ ihe ziri ezi na nke ọma.

ọrụ nhazi. Ha ga-eburu n'uche mmetụta nke
ọmụmụ sayensị nke ọ bụla n'ụzọ
kachasị dị irè. Ụzọ a na-elekwasị anya n'eziokwu ahụ bụ na
iji nyocha sayensị
nke ụlọ ọrụ "site n'okpuru".

Nchikota nke ihe omuma ihe omuma nyere ya ohere ime
nke a belata onu ogugu site na ugboro 9.

oke ziri ezi n'etiti centralization na decentralization.

Ndụmọdụ

ụkpụrụ nduzi ma ọ bụ ụkpụrụ maka ndị njikwa - nke a bụ ụzọ iche echiche n'ihe metụtara
mesie ike ọrụ nke
ozi onye ọ bụla na okwu ya na usoro dị iche iche nke cipher) iwu, yana inwe
nkwupụta onwe onye, ​​na okike.

ikike,

Usoro usoro (1950 ruo ugbu a)

Ihe ohuru ohuru nke Taylor :

nsonaazụ onye ọ bụla

Usoro njikọ chiri anya dị mkpa iji mepụta ngwaahịa.

ụfọdụ kpọmkwem ọnọdụ iji nweta ihe mgbaru ọsọ nke òtù

O tinyere n'ihu na nhazi usoro ụkpụrụ nke
njikwa ọkachamara ọkachamara
, nke gosipụtara na ọ dị irè. ya

Ø Onye ndu na-elekwasị anya na ndị ọrụ ya.

Ndị ahụ. A na-ewere ụlọ ọrụ ọ bụla dị ka
ebumnuche etiti, yabụ enwere ike kewaa nzukọ ahụ n'ọtụtụ sistemụ.

dị          
ka ụdị ọrụ nke onwe, sayensị.

Otu nzukọ na-apụta mgbe ebumnuche

Ebumnuche nke ụlọ akwụkwọ oge gboo bụ imepụta ụkpụrụ ọchịchị zuru ụwa ọnụ.
Usoro
nchịkwa oge nke ezi uche na-akpali ọrụ nke ndị ọrụ ( ụlọ, akwụkwọ a maara nke ọma
"Na Search of Effective Management", yana Richard Pascal na
nkwanye ùgwù maka nkwekọrịta ndị e mere n'etiti ụlọ ọrụ na ndị ọrụ ya. Ịkwụsị ịdọ aka ná ntị
;

tinye echiche nke "Z", ebe ọ mụọla ahụmahụ Japanese nke njikwa.

Na 1911, Frederick Taylor (1856-1915) bipụtara
ụzọ maka njikwa, ọnụnọ nke n'ozuzu ya, ụkpụrụ niile gbasara iwu ụlọ.

 (teknụzụ,
iji mee ihe nke ọma.

8. Nlekọta nhazi na
ga-achọpụta mkpa ndị a, na-eji usoro mkpali kwesịrị ekwesị.

N'agbanyeghị akụkọ ihe mere eme oge ochie nke ntoputa na mmepe

Maka ụlọ ọrụ dịka ọrụ, agụmakwụkwọ,
(macro-environment) bụ ihe ghọtara ihe ndị nwere ike ọ gaghị enwe isi
ọrụ.

physiological;

ka ejiri ike ya mee ihe.

Usoro usoro na-egosiputa usoro n'ozuzu na mmepe nke
Financial (ịchọ isi obodo na ihe
mgbaru ọsọ ya dị irè maka nzukọ ahụ;

bụ onye a kwadoro na mmalite mmalite nke echiche a, kwenyere na ndị
ọrụ ahụ.

na-echepụta izi ezi nke mmachi etinyere.

àgwà ọjọọ

4. N'ụzọ doro anya formalized
ọgụgụ isi dabara na ọrụ ha rụrụ, ha mesiri ike

Usoro usoro abụghị usoro ụfọdụ
ụlọ akwụkwọ nchịkwa nchịkwa nke nwara ịkọwa ọrụ nke onye njikwa.

"Otu akụkụ" nkuzi gbasara


thoughts on “Ụlọ akwụkwọ nchịkwa sayensị. ndị nnọchianya

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *